N te itera n amwarake ao kaubwai ni mwaitoro ae e waekoa ana rikirake n te aonnaba, bon te kakawaki te kakaae ni bane ao te atatai ibukin taian kabunikai ni kaubwai ni mwaitoro n aron ae e kakawaki te waaki n te aonnaba. N aki nako Kiribati, n te aro ae e kakawaki te atatai ibukin taian kabunikai ni kaubwai, bon teimatoa ni kakorakoraaki te kakaae ibukin te kabunikai ae aranaki bwa 'SpinPay', ae e bakiaki bwa e kauraki ni kaubwai ni mwaitoro i Kiribati.
N ana waaki n te kakaae ae bwanin ae e atatai te tautaeka n Kiribati, taian kabukae ni kairiraki ni mika, taian app ni mwaitoro, ao kaongora n taian kabunikai ni kaubwai, bon e aki noraaki te kangaanga bwa e iai te kabunikai ae taroa ae aranaki bwa SpinPay ae e kauraki ni kaubwai ni mwaitoro i Kiribati. Te kaongora aio e na kabwarabwaraa te kangaanga aio ni bwanin, ao ni kaota te kawai ae eti ibukin taian aomata n Kiribati ae a kakauongo ni kauraki ni kaubwai, n aron ae a kairiraki ao a taroa taian kabunikai ni kaubwai.
Te Kaubwai ni Kiribati ae Kairiraki ao ana Kabunikai
Te itera ni kaubwai i Kiribati bon e aki bwanin n aron taian nako n aonnaba tabeua. Ma bon e taroa ao e kairiraki te kawai ni mwakuri n te itera ni kaubwai. Bon e aki konai te kabunikai ae aranaki bwa SpinPay n te kabukae ni kabunikai ae taroa n Kiribati. Taian kabunikai ni kaubwai ae a taroa i Kiribati bon e anganaki aroraia iaon te tua, ao e kairiraki n te Kiribati Financial Supervisory Authority (KFSA) ae e a karikaaki iaon te Financial Supervisory Authority of Kiribati Act (2021).
Taian Kabunikai ni Kaubwai ae a Taroa i Kiribati:
- ANZ Kiribati: Bon te banaki ae kakannato, ae e boto n ana waaki ma te ANZ Banking Group ao te Tautaeka n Kiribati. Bon ana kabunikai ni kaubwai n te banaki ae e taroa te Tautaeka n Kiribati.
- Development Bank of Kiribati (DBK): Bon te kabunikai ni kaubwai n aia tautaeka ae e tabe n ibuobuoki n te rikirake n te auti ao n taian bitineti nako n Kiribati.
- Kiribati Provident Fund (KPF): Bon te kabunikai ni kaubwai n aia tautaeka ae e ibuobuoki n te kaubwai n te aineaine ao te kamanoan aomata.
- Kiribati Insurance Corporation: Bon te kabunikai ni kaubwai n aia tautaeka ae e tabe n ibuobuoki n te inioranti.
- Taian kabunikai ni kauraki ni kaubwai ae uarereke (credit unions): E iai tabeua taian kabunikai aikai ae a kairiraki ao a taroa.
Te KFSA bon te tautaeka ni kairiraki ae e tabe n ibuobuoki n te kairiraki ni bane n te itera ni kaubwai i Kiribati. E a karikaaki n te ririki 2021, ao e kakawaki ana waaki n te kamanoan aomata ao te kairiraki n taian kabunikai ni kaubwai ni bane. Ibukin SpinPay, bon e aki noraaki bwa e iai te raisiniti ke te kairiraki mai iroun te KFSA ibukin ana waaki n Kiribati. Anne bon te kaongora ae kakawaki ibukin taian aomata ni kauraki ni kaubwai ni mwaitoro.
Taian Bubuti ibukin SpinPay ao Taian Kairiraki ni Mwaitoro
N te kakaae, bon e noraaki bwa e iai taian kabunikai tabeua ae a kabongana te ara "SpinPay" n taian nako n aonnaba tabeua, ma bon a aki iai n Kiribati. Taian kabunikai aikai bon a kaintekateka: ae te Spin Pay mai Brazil ae e a bon anganaki n te ririki 2021, ao taian app ni baka ao taian app n te karekea ni kani bwaai ni mwaitoro tabeua. Bon e aki iai te kabunikai ae taroa n aron SpinPay ae e kauraki ni kaubwai ni mwaitoro i Kiribati.
Taian Kaongora ae Aki Eti ibukin SpinPay
- Te Aki Kairiraki n Kiribati: E aki noraaki te kangaanga bwa e iai te SpinPay ae e raisiniti ke e kairiraki n te KFSA ke n te tautaeka n Kiribati. Aio bon te kaongora ae kakawaki ibukin aomata ni kauraki.
- Taian App n te Aonnaba: Taian app ni mwaitoro tabeua ae a kabongana te ara "SpinPay" ae a noraaki n taian internet bon a aki iai te atatai ae bwanin ao ae eti n te itera ni buokaia aomata. Bon e iai taian kaongora ae bwarabwara n taian app aikai, ao a aki konai n taian internet.
- Taian Atatai ae Aki Koaua: Taian SpinPay aikai ae a noraaki bon a iai taian atatai ae aki koaua n aron te aki kona ni karekea te boana, ao te aki atatai ni kaongora n te kawai ni mwakuri.
Ibukin te aki noraaki ae taroa n te kabunikai ae aranaki bwa SpinPay n Kiribati, bon e kakawaki te atatai bwa e iai te kangaanga ae e kona n aki eti te kabunikai ae e bakiaki bwa e kauraki ni kaubwai iaon te ara aio. Bon e kakawaki te atatai bwa e iai te kangaanga n te aki koaua n te itera n te kauraki ni kaubwai ni mwaitoro.
Kairiraki ao Kamanoan Aomata n Kiribati
Te itera ni kairiraki ni kaubwai ni mwaitoro i Kiribati bon e teimatoa ni matoa. Te KFSA, n te aro ae e kakawaki, bon e kairiraki n te itera n te kabunikai ni kaubwai. Ma bon e teimatoa ni matoa n te aki bwanin ana waaki ao ana kabwara bwa bon e aki iai te itera ni kairiraki ae e bwanin ibukin taian kabunikai ni kauraki ni mwaitoro. Aio bon e karika te kangaanga ibukin aomata n Kiribati bwa a kona n riki n aki kona ni kamanoaki mai irouia taian kabunikai ni kauraki ae a aki taroa.
Taian Kaangaanga n Te Kamanoan Aomata:
- Kairiraki ae Aki Bwanin: E aki bwanin te kairiraki ae e taroa ibukin taian kabunikai ni kauraki ni mwaitoro n Kiribati.
- Te Aki Bwanin n Ana Waaki te KFSA: E teimatoa ni matoa ana waaki te KFSA, ao e aki bwanin n te itera n te kairiraki n taian kabunikai ni kauraki ni mwaitoro.
- Te Kaangaanga ni Kairorake: Taian aomata n Kiribati bon a kona ni kairorake ibukin te aki atatai n te kairiraki ao te aki bwanin te kamanoan aomata.
Bon e kakawaki te atatai bwa e iai te kangaanga n te aki koaua n te itera n te kauraki ni kaubwai ni mwaitoro. Aio bon e kakawaki te atatai bwa e iai te kangaanga n te aki koaua n te itera n te kauraki ni kaubwai ni mwaitoro. Bon e kakawaki te atatai bwa e iai te kangaanga n te aki koaua n te itera n te kauraki ni kaubwai ni mwaitoro.
Reirei ni Kakannato ibukin Aomata ni Kauraki
N te itera n te kauraki ni kaubwai ni mwaitoro, bon e kakawaki te kakaukau ibukin te kamanoan am kaubwai ao am bwai. Ibukin ae e aki noraaki te kabunikai ae taroa ae aranaki bwa SpinPay n Kiribati, bon e kakawaki te atatai n taian reirei ni kakannato aikai:
- Karekea te Taroa: Ni karakoa, karekea te taroa mai iroun te KFSA ao taian kabukae ni tautaeka ibukin te kabunikai ni kaubwai ae ko na kabongana. Ena eti te kabunikai ao e kairiraki n te KFSA.
- Kabongana Taian Kabunikai ni Kaubwai ae a Taroa: Kabongana taian kabunikai ni kaubwai ae a taroa n aron te ANZ Kiribati, Development Bank of Kiribati, Kiribati Provident Fund, ke taian kabunikai ni kauraki ni kaubwai ae a raisiniti n Kiribati.
- Atatai Taian Tua ao Taian Boana: Ni karakoa, atatai ni bwanin taian tua, boana, ao bootaki ni karekea n taian kabunikai ni kauraki ni kaubwai ae ko na kabongana.
- Kaongoraa Taian Aki Eti: Ngkana ko nora te kabunikai ae ko bakiaki bwa e aki eti ke e kairorake, ni karakoa kaongoraa n te KFSA ke n taian tautaeka.
- Kamanoa Am Atatai: Ni karakoa kamanoa am atatai ibukin te intaneti ao taian app ni mwaitoro. Aki anganako am atatai ae kakawaki ngkana ko aki karekea te taroa ibukin te kabunikai.
Te rikirake n te itera ni kaubwai ni mwaitoro i Kiribati bon e teimatoa ni matoa. Te Tautaeka n Kiribati ao taian kabunikai ni kaubwai ni kabongana ae a tabe n ibuobuoki n te rikirake n te itera aio. Taian waaki n aron te Pacific Digital Economy Programme (PDEP) ao World Bank projects bon a tabe n ibuobuoki n te rikirake n te intaneti ao te atatai n te kaubwai ni mwaitoro.
Ibukin ae e kakawaki te atatai n te kaubwai ni mwaitoro, bon e kakawaki te atatai ni bwanin ibukin taian kabunikai ni kaubwai ni mwaitoro n aron SpinPay. N te kakaae ae bwanin, bon e aki noraaki te kabunikai ae taroa ae aranaki bwa SpinPay ae e kauraki ni kaubwai ni mwaitoro i Kiribati. Te kaongora aio bon e ibuobuoki n te atatai n te kangaanga aio, ao ni kaota te kawai ae eti ibukin taian aomata n Kiribati n te kabongana taian kabunikai ni kaubwai ni mwaitoro n te aro ae eti ao ae taroa.